„Na wieczność nie ma nic”

17 sierpnia 2004 roku z wizytą w Dębicy bawił pan Meir Goldman - prezes Towarzystwa Dębiczan w Izraelu. Do spotkania z działaczami TPZD doszło w uroczym Domu Gościnnym WILUSZÓWKA. Rezultatem tego spotkania było nakręcenie materiału filmowego ze wspomnieniami Pana Goldmana. Podczas wędrówki po mieście pan Meir Goldman dzielił się swoją wiedzą z Jackiem Dymitrowskim - prezesem TPZD i Ireneuszem Sochą - niezależnym badaczem historii. Zwiedzili szereg miejsc na trwałe związanych z historią dębickich Żydów.

Wśród historycznych miejsc zdjęcia kręcono m.in. na kirkucie (posłuchaj mp3 [906 kB]), na Starym Rynku w miejscu gdzie był dom rodzinny Meira Goldmana, w synagodze na Nowym Mieście, obok budynku sierocińca (posłuchaj mp3 [894 kB]), na terenach byłego getta, w lesie na Wolicy - miejscu kaźni mieszkańców dębickiego getta oraz w wielu innych częściach Dębicy.

Z zebranego materiału powstał reportaż dokumentalny pod tytułem: „Na wieczność nie ma nic” – (”Nothing remains forever”). Autorem scenariusza, ścieżki dźwiękowej i tłumaczenia na język angielski jest pan Ireneusz Socha, autorem zdjęć i reżyserem pan Piotr Pochwat, zaś producentem Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Dębickiej.

W swym zamierzeniu film ten ma być dodatkiem bonusowym do powstającej książki pod tym samym tytułem, a będącej zarysem historii dębickich i pilzneńskich Żydów. Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Dębickiej pragnie wydać tę książkę równolegle w bieżącym roku w językach: polskim i angielskim.

W związku z realizacją naszego filmu składamy podziękowania za wsparcie dla: Pani Renaty Nagawieckiej-Kucharz - właścicielki Domu Gościnnego WILUSZÓWKA i Pana Artura Barwacza - dziennikarza i fotografa „Obserwatora Lokalnego”.

"Nothing remains forever"
 

Translation from Polish to English.

Translated by Ireneusz Socha.

On August 17, 2004 Mr. Meir Goldman, President of the Association of Former Debica Residents in Israel stayed in Debica. He met activists of the Friends of the Debica Region Society (TPZD) at the charming Wiluszowka guest house. As a result of the meeting, a video footage was made to record Mr. Goldman's reminiscenses. During a walk around the city, Mr. Meir Goldman shared his recollections with Mr. Jacek Dymitrowski, the TPZD President and Mr. Ireneusz Socha, an independent researcher. The group visited a few places permanently associated with the history of the Jews of Debica.

The historical locations included the Jewish cemetery, the Old Town Market Square (which once housed Mr. Goldman's family house), the New Town Synagogue, the Jewish orphanage, the former ghetto area, the monument commemorating the mass grave of Jews from the Debica ghetto at Debica-Wolica, as well as many other parts of the city.

Based on the collected materials, a documentary feature titled "Na wiecznosc nie ma nic" ("Nothing remains forever") was made by Ireneusz Socha (the author of script, soundtrack and subtitles), Piotr Pochwat (cameraman and director) and TPZD (producer).

We intend to attach the film as a bonus insert to the book under the same title we are preparing. It will be an outline history of Jews in Debica and Pilzno. TPZD wishes to publish it as bi-lingual edition in Polish and English this year.

Our special thanks go to Ms. Renata Nagawiecka-Kucharz, the owner of the Wiluszowka guest house and Mr. Artur Barwacz, a journalist and a photographer of the Obserwator Lokalny weekly who both gave their invaluable support to us during the production.

„Dziesiątka w akcji”

Na lokalnym rynku wydawniczym ukazała się dawno oczekiwane drugie wydanie „Dziesiątki w akcji” Władysława Strumskiego pseudonim „Brutus”. Nareszcie Czytelnik będzie mógł się zapoznać z historią działań oddziałów dywersji AK podczas akcji „Burza” bez ingerencji cenzury.
Pierwsze wydanie, jeszcze z 1968 roku było „obcięte” prawie o połowę. Na dwustu stronicach ożywają po 60 latach walki toczone przez II zgrupowanie bojowe 5 Pułku Strzelców Konnych AK, a w szczególności bojówki dyspozycyjnej. Wartość książki podnosi 35 zdjęć wydanych na kredowym papierze, jak również obszerne biogramy 127 postaci występujących w tej książce, a opracowanych przez znakomitego historyka, dr Grzegorza Ostasza.
Wielu z Czytelników będzie mogło znaleźć swoich bliskich, którzy są bohaterami tej książki. Powinna być doskonałym materiałem do poznania dziejów swojej „Małej Ojczyzny” przez uczniów zarówno szkół średnich, jak i podstawowych i ponad-podstawowych na terenie powiatu dębickiego.

Pozycję tę wydało Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Dębickiej z okazji 65-tej rocznicy powstania Polskiego Państwa Podziemnego i 60-tej rocznicy akcji „Burza” na terenie naszego powiatu. Oprawa jest twarda i lakierowana, zaś książka zszywana.
Jest do nabycia w siedzibie TPZD, przy ulicy Rzeszowskiej 18 [I piętro].

Zaznaczamy, że całość prac dotyczących książki została wykonana społecznie, zaś wszelkie zyski wpłyną na konto TPZD, by służyć wydawaniu następnych książek dotyczących historii Ziemi Dębickiej.

60. rocznica Akcji "Burza"

Dnia 7 listopada 2004 r. z okazji Święta Niepodległości i 60-tej rocznicy Akcji „Burza” w dębickiej kameralnej restauracji „Zaułek” odbyła się uroczystość nadania nominacji oficerskich dla kombatantów Armii Krajowej z terenów powiatu dębickiego.
Z tej okazji TPZD było organizatorem spotkania między-pokoleniowego  weteranów wojennych z reprezentacją władz samorządowych i grupą członków Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Dębickiej.

Dębica i Dębiczanie

Dnia 24 września 2004 roku w budynku Muzeum Regionalnego w Dębicy została otwarta druga wystawa z tryptyku "Dębica i Dębiczanie w XX wieku" pod tytułem "Dębica i Dębiczanie w okresie okupacji". wystawiane zdjęcia i przedmioty stanowią własność TPZD oraz członków Środowiska 5 PSK AK i osób prywatnych, które przekazały je w depozyt dla Towarzystwa.

Wystawę otworzyli: Janusz Ożóg - dyrektor Muzeum Regionalnego i Jacek Dymitrowski - prezes TPZD. Otwarcie zostało uświetnione przez występ wokalno-muzyczny drużyny harcerskiej „Kałużacy” z ZS nr 2 im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Dębicy.

Podczas otwarcia po raz pierwszy zaprezentowano wznowioną w pełnej, nieocenzurowanej wersji, książkę "Dziesiątka w akcji" autorstwa Władysława Strumskiego, wydaną w 65-rocznicę powstania Polskiego Państwa Podziemnego i 60-rocznicę akcji "Burza" na ziemi dębickiej, a poświęconej żołnierzom dywersji AK.

Hosanna miastu Dębicy

W dniach 18-19 września 2004 roku na zaproszenie Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Dębickiej i parafii św. Jadwigi gościł w Dębicy chór "Hosanna" z grekokatolickiego kościoła p.w. św. Trójcy z Łyczakowa we Lwowie. Dyrygentem chóru jest pan Michał Temok, kierownik Zakładu Dyrygentury Konserwatorium Muzycznego Uniwersytetu Lwowskiego im. Iwana Franko. Członkowie chóru to zawodowi muzycy i studenci tegoż uniwersytetu. opiekunem chóru jest ojciec Stefan Kaszczuk, proboszcz parafii św. Trójcy. Chór wziął udział w mszy świętej koncelebrowanej przez obydwu proboszczów: Ryszarda Piaseckiego i Stefana Kaszczuka, a następnie w kościele farnym odbył się koncert muzyki chóralnej dedykowany miastu Dębicy. TPZD w ramach działań swego oddziału na Ukrainie współpracuje z parafią  łyczakowską św. Trójcy we Lwowie, dążąc do zbliżenia między sobą narodów polskiego i ukraińskiego oraz wiernych wyznań rzymsko- i greko-katolickiego.

Podziękowania: ksiądz prałat Ryszard Piasecki - proboszcz parafii św. Jadwigi w Dębicy
pan Edward Brzostowski -
- burmistrz miasta Dębicy

Kościół św. Trójcy i chór Hosanna

Obecny kościół pw. Św. Trójcy przy ulicy Terszakowców 1A (w latach 1871-1945 ulica ta nosiła miano St. Gosiewskiego) na Łyczakowie we Lwowie powstał pierwotnie jako kościół przyklasztorny Sióstr Sakramentek. W 1743 roku według projektu architekta B. Meretyna rozpoczęto tu budowę murowanego kościoła pw. Zaślubin NMP w stylu późnobarokowym, którą ukończono w 1780 roku. W tym samym czasie wzniesiono tutaj również klasztor. Świątynia ta była dwukrotnie przebudowywana. Po raz pierwszy w latach 1881-1887 według projektu A. Minasiewicza, zaś drugi raz zgodnie z projektem Wł. Sadłowskiego w latach 1902-1904. Powstała wtedy czworościenna wieża nad przedsionkiem i kościół otrzymał dzisiejszą postać. Strukturalnie plan świątyni zachował XVIII-wieczny charakter. Jest to trójnawowa bazylika z silnie wydłużoną apsydą. We wnętrzu w dużej mierze zachowała się neobarokowa dekoracja stiukowa. W znakomitym stanie przetrwały do dzisiejszego dnia dwa cudnej urody posągi aniołów zwieńczające kolumny przed prezbiterium. Obok kościoła nadal znajduje się przyklasztorny staw, który już był opisywany w kronikach w XVII wieku.

W 1946 roku ówczesne sowieckie komunistyczne władze zamknęły kościół. Ten stan trwał do 1995 roku, kiedy władze niepodległej Ukrainy przekazały obiekt Kościołowi greckokatolickiemu. Świątynia przyjęła wezwanie Świętej Trójcy i stała się ośrodkiem skupiającym studentów i młodzież z sąsiadujących uczelni. Od czasu jej powtórnej konsekracji proboszczem parafii jest Ojciec Stefan Kaszczuk, pełniący posługę kapłańską od 29 lat. Od momentu objęcia parafii przez cały czas prowadzi w kościele prace remontowe i renowacyjne.

Chór "Hosanna" został założony w 1990 r. przez Ojca Stefana Kaszczuka i Michała Temoka, który został jego dyrygentem. Sam maestro Temok w dni powszednie jest kierownikiem i wykładowcą Wydziału Dyrygentury Konserwatorium Muzycznego Uniwersytetu Lwowskiego. Chór jest kilkunastoosobowym chórem kameralnym, którego głównym zadaniem jest udział w liturgii śpiewanej podczas Mszy Świętych w macierzystej świątyni. Wykonują głównie pieśni religijne (np. "Pod Twoją obronę" czy "Ojcze nasz"), jak i utwory repertuaru klasycznego (np. "Ave Maria"). Członkowie i członkinie chóru są zawodowo związani z muzyką, czy to jako nauczyciele akademiccy, czy też jako studenci Konserwatorium Muzycznego. Tylko jedna osoba jest amatorem - z wykształcenia i zawodu lekarzem Kliniki Medycznej.

info: Jacek Dymitrowski - TPZD

Dębica na kartkach pocztowych

Zapraszamy do odwiedzania działu Galeria, w którym zamieściliśmy zdjęcia pocztówek poświęconych  Dębicy i regionowi.

Zdjęcia pocztówek pochodzą ze zbiorów Artura Barwacza.
 

"Sefer Dembic" po polsku

W dniu 18 sierpnia 2004 r. na stronie JewishGen, prezentującej angielski przekład fragmentów wybranych z "Sefer Dembic" ("Księgi Dębicy") - wydanej w 1964 r. w Tel Awiwie przez Związek Dębiczan w Izraelu książki poświeconej pamięci Żydów dębickich - pojawiły się jej dwa rozdziały w języku polskim. Rozdziały te wejdą w skład książki "Żydzi w Dębicy i Pilźnie - zarys dziejów", którą TPZD planuje wydać jeszcze w tym roku.

Poniżej treść pochwalnego wstępu do sekcji polskojęzycznej pióra Pani Joyce Field:

"Jesteśmy niezmiernie szczęśliwi mogąc przedstawić polski przekład dwóch rozdziałów niniejszej księgi pamięci. Wśród wielu osób, którym chcemy wyrazić wdzięczność za współpracę, znajdują się: Pan Ireneusz Socha, który zaproponował polski przekład i dokonał tłumaczenia z języka angielskiego na polski, Pan Jacek Dymitrowski - Prezes TPZD, Pan Marc Seidenfeld - Menedżer Projektu Przetłumaczenia Dębickiej Ksiegi Pamięci oraz Pan Meir Goldman ze Związku Dębiczan w Izraelu. Wszyscy razem uznali ten projekt za wartościowy i współpracowali ze sobą w trakcie jego realizacji.

TPZD, czyli Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Dębickiej, to po angielsku the Friends of the Dębica Region Society. W jego skład wchodzą historycy, artyści i dziennikarze, którzy przygotowują książkę o historii i kulturze Żydów w Dębicy. Ta dwujęzyczna edycja będzie zawierać rozdziały z dębickiej księgi pamięci. Na mocy umowy udzielono TPZD pozwolenia na wykorzystanie rozdziałów z "Księgi Dębicy" oraz ustalono, że polski przekład tychże zostanie przekazany w formie darowizny firmie JewishGen w celu publikacji na jej stronach internetowych obok przekładu angielskiego.

Obecnie przetłumaczone i umieszczone na niniejszej stronie internetowej zostały dwa rozdziały, tj. "Dębiccy rabini" oraz "Pieczenie strzeżonej macy".

Życzymy TPZD, aby jego książka odniosła sukces. Towarzystwo pragnie nawiązać kontakt z byłymi dębiczanami pochodzenia żydowskiego, którzy chcieliby podzielić się swoimi wspomnieniami.

Joyce Field
Menedżer Projektu Yizkor Book
sierpień 2004"

TIME o TPZD

W amerykańskiej edycji tygodnika TIME z dnia 31 maja 2004 r. ukazał się artykuł Marjorie Backman "Books of Life", w którym autorka wspomina m.in. o wydawniczej inicjatywie TPZD.

Więcej w dziale Felietony

 
Alfred Schreyer w Dębicy

Alfred Schreyer, uczeń Bruno Schulza, polskiego pisarza i malarza był gościem Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Dębickiej.

W związku z imprezą "Bruno Schulz - genius loci Drohobycza" składamy podziękowania osobom, bez których wsparcia finansowego wydarzenie to nie mogłoby się odbyć, a mianowicie:

- Panu Stefanowi Bieszczadowi - Prezesowi Firmy SURET-Dębica i Prezesowi
  Stowarzyszenia "Wspólnota Ziemi Dębickiej"
- Pani Renacie Nagawieckiej-Kucharz - właścicielce Domu Gościnnego   WILUSZÓWKA
- Panu Olegowi Żukowi - Dyrektorowi Firmy FEST-LVIV i Dyrektorowi Oddziału   TPZD  na  Ukrainie